NARZĘDZIA cz. 2


Fot. 27 Powiększarki do pierścionków
Powiększarki do pierścionków. Posiadają wymienne małe walce o różnej szerokości wyżłobienia dla różnych profili i różnych szerokości szyny pierścionków. W odróżnieniu od normalnych walcarek, które mają walce dociskane obustronnie, powiększarki dociskają walce z jednej strony, co powoduje odkształcanie się szyn / obrączek/ pierścionków. Odkształcenie takie powstaje podczas rozwalcowywania szyny w celu zwiększenia rozmiaru pierścionka. To było przyczyną, że zrezygnowałem z posługiwania się nimi, przedkładając nad nie zwykły stożek / rygiel / i młotek. Dodatkową zaletą tej drugiej metody jest możliwość zachowania cechy probierczej, które urząd probierczy wybija na zewnętrznej stronie szyny.

28 -. Kula grawerska.

Kula grawerska służy do mocowania przedmiotów ozdabianych grawerowaniem. Mocujemy w niej również przedmioty, w których osadzamy kamienie. Jest ona pewnego rodzaju imadłem, które dzięki swojemu kulistemu kształtowi może być ustawione pod dowolnym kątem. Jej duży ciężar zapewnia stabilność a kształt i materiał, z jakiego wykonana jest podstawa / poduszka / pozwala na stosunkowo łatwe poruszanie kulą. Jest kilka rodzajów kul różniących się między sobą konstrukcją, między innymi takie, które poruszają się na rolkach. Do pracy pod mikroskopem używa się kul o centrycznie ustawianej górnej części kuli, w taki sposób, aby miejsce grawerowane znajdowało się pod szkłem mikroskopu bez konieczności przesuwania całej kuli.

Powyżej pokazano narzędzia służące w większości do zakuwania kamieni.

Dwa pierwsze od góry to zakuwacze proste do kamieni osadzanych w oprawkach, zarówno kaboszonów jak i szlifowanych w facetki. Przypominają rylce grawerskie, lecz ich zakończenia są płaskie, lub z niewielkim poprzecznym rowkiem, który zabezpiecza zakuwacz przed ześlizgnięciem się z krawędzi oprawki. Na górze w środku znajduje się stalowa okrągła płytka, a na prawo od niej komplet zakuwaczy do oprawy małych kamieni w korny / kulki/. Kiedy wklęsła powierzchnia zakuwacze ulega podczas pracy odkształceniom, stalowa płytka służy do jej regeneracji. Posiada ona szereg wgłębień, w których wtłoczone są niewielki okrągłe kuleczki z wysoko gatunkowej stali.
Wgłębienia maja kształt stożka. Koniec odkształconego zakuwacza wprowadzamy do zagłębienia, w który osadzona jest kulka o odpowiedniej wielkości i silnie naciskamy dłonią na oprawkę zakuwacza. Nacisk musi być maksymalnie duży. Nie należy ułatwiać sobie pracy używając do tego młotka, gdyż nawet rozhartowanie końca zakuwacza nie chroni go przed pęknięciem.
Po prawej stronie na górze w drewnianej podstawce znajdują się końcówki do wykonywania na obrzeżach oprawy kamieni miligranu. Narzędzie to, niewielki pręt nieco skrzywiony, na końcu zamontowane ma małe kółeczko zaopatrzone w tryby.
Kilkukrotne przeciągnięcie tym kółeczkiem z pewnym określonym naciskiem po krawędzi oprawki pozostawia na niej charakterystyczny ślad. W ten sposób często wykańczamy swoje wyroby jednocześnie maskując pewne nierówności występujące na krawędziach.
W drewnianym pudełku znajduje się komplet zakuwaczy do kamieni o średniej wielkości. Pomyślany jest tak, aby ułatwiał pracę jednakże przy masywnych oprawkach ze złota nie zdaje egzaminu, wydaje się być bardziej użyteczny do cienkich oprawek ze srebra, wykonywanych przy pomocy wykrojników.
Pozostałe narzędzia to skrobak do wygładzania powierzchni wewnętrznej szyn. Wykonane z lekkiego stopu ręczne imadełko z drewnianą rączką i płaski metalowy przyrząd nieco podobny do tego, którego zadaniem jest otwieranie kapslowanych butelek z piwem. Służy do odchylania łapek mocujących kamienie.


Imadełka, drewniane tak zwana klubka i imadełko ręczne aluminiowe.

Imadełko drewniane, popularna klubka. Służy do trzymania pierścionków. Szyna pierścionka włożona pomiędzy drewniane szczęki wyłożone skóra, zaciskane są poprzez wepchnięcie od dołu drewnianego klina. Pracuje na obie strony. Tanie, potrzebne i powszechnie używane narzędzie. Poniżej imadełka drewnianego, inny rodzaj imadełka z drewnianą rączką i płaską aluminiową platformą podzieloną na dwie części zaciskane śrubą motylkowa. Otwory na powierzchni obu platform umożliwiają osadzenie krótkich metalowych kołeczków, dzięki czemu na platformie możemy mocować poprzez zaciśnięcie płytki o dowolnym kształcie np. medalików, krzyżyków, płaskich broszek itp. Służy, zatem do mocowania płaskich przedmiotów do grawerowania jak i osadzania małych kamieni.


Piłka tarczowa ręczna do przecinania obrączek na palcu.

Przyrząd do przecinania obrączek na palcu klienta. Bardzo pomocny, w przypadku, kiedy zbyt ciasna obrączka staje się przyczyną spuchnięcia palca.
Ramie przyrządu o kształcie zbliżonym do łyżeczki wsuwamy pod obrączkę, lekko zwieramy obie rączki i poprzez kręcenie tarczą piłki za pośrednictwem motylkowego uchwytu, przecinamy obrączkę.
Rozciętą obrączkę rozchylamy szczypcami aż stanie się możliwe jej zdjęcie.
Naprawa tak rozciętej obrączki nie stanowi problemu, wskazane jednak jest, aby została powiększona.
Miara na palec powinna być wzięta dopiero po kilku dniach, kiedy opuchnięty palec wygoi się i powróci do normalnej grubości.






Okulary jubilerskie i lupy.

Lupa kieszonkowa, zegarmistrzowska, okulary jubilerskie i szkło powiększające z ramieniem do mocowania na ramce zwykłych okularów. Do okularów jubilerskich można dokupić dodatkową płytkę okularu o większym lub mniejszym powiększeniu. Większe powiększenie powoduje skrócenie dystansu widzenia. Dystans ten możemy nazwać dystansem pracy. Poniżej zamieszczam tabelę zależności ilorazu powiększenia do dystansy pracy, innymi słowy odległości, z jakiej widzimy najlepiej.

Dystans pracy w calach – Wielokrotność powiększenia

20” —– 1 ½x
14” —– 1 ¾x
10” —– 2 x
8” —– 2 ½x
6” —– 2 ¾x
4” —– 3 ½x

W mojej ocenie dostatecznie dobrym dystansem pracy jest dystans 10 cali tj. około 25 cm., przy powiększeniu 2x .
Takie parametry ma model okularów DA 4. Model DA 5 ma powiększenie 2 ½ x. Przy dystansie 8 cali.
Dla lup zegarmistrzowskich, które przez złotnika używane są podczas osadzania małych kamieni, wielkość powiększenia jest inna. Patrz poniżej.

Dystans pracy w calach – Wielokrotność powiększenia.
1”–10x
¾ –14x
½ –20x

Dobierając wielkość powiększenia zawsze musimy pamiętać czy chcemy dany przedmiot tylko dobrze widzieć, czy chcemy mieć jeszcze dość miejsca pomiędzy nim a lupą, aby wykonywać pracę rylcem czy zakuwaczem.
Najczęściej używana lupa posiada powiększenie 10x.
Do pobieżnej oceny diamentów używamy mocniejszych szkieł.

Lupy kieszonkowe. Powiększenie 20x i 10x.
Na fotografii poniżej pokazano typowe nożyce do cięcia. Są lewe i prawe. Dobierając nożyce przy zakupie zwróćmy uwagę na ten fakt. Tnąc kawałek papieru będziemy mieli linię cięcia po lewej stronie i będziemy ją widzieli, jeśli jesteśmy praworęczni, lub po stronie przeciwnej i linia cięcia będzie dla nas niewidoczna.
Wybierzmy sobie takie nożyce, które umożliwiać nam będą widzenie linii cięcia. Cienko zwalcowany lut wymaga pocięcia na bardzo małe kawałeczki. będzie nam łatwo go pociąć jeśli będziemy widzieli linie ciecia

Nożyce, wiertełko, imadło ręczne i cyrkiel.

Poniżej nożyc, pokazano małe wiertełko działające jak bączek, ręczne imadełko, które może być także osadzane w otworze kołka przy stole, lub w samym stole, poziomo, lub pionowo, oraz metalowy cyrkiel. Narzędzia te muszą być na wyposażeniu każdego zakładu.

Na fotografii poniżej pokazano palnik gazowo tlenowy. Palnik ten powszechnie używany w USA ma wiele zalet, jest najtańszym modelem, niezwykle łatwy w obsłudze, daje znakomitą kontrolę wielkości płomienia. Posiada cztery wymienne końcówki o zróżnicowanej wielkości otworów. Może po wykręceniu końcówki być użyty do topienia większych ilości złota w procesie odlewania wyrobów. Istnieje możliwość dokupienia aluminiowego adaptera z kompletem końcówek dających wąski, mały płomień.
Komplet ten pokazano na fotografii.
Palnik przystosowany jest do gazu ziemnego i gazu propan butan. Nie może być używany do samego gazu. Potrzebna, więc jest butla z tlenem, reduktor i odpowiednio wzmocnione węże. W Polsce ze względu na duży koszt tlenu i dzierżawy butli, nie ma wielu zwolenników.

Palnik uniwersalny i wymienne końcówki.


.
Aby mieć pełną kontrolę nad płomieniem musimy nauczyć się odpowiednio układać palce na pokrętłach palnika tak, aby nie angażować drugiej ręki, kiedy chcemy, zwiększyć, lub zmniejszyć wielkość płomienia. Palnik zapalamy odkręcając najpierw zawór gazu, a następnie po wyregulowaniu płomienia odkręcamy zawór tlenu i ponownie regulujemy płomień. Aby zgasić płomień, zakręcamy wpierw dopływ tlenu, a dopiero potem odcinamy dopływ gazu.
Popularny w Polsce palnik przedstawia fotografia 37. Jest niezwykle prosty w obsłudze. Przystosowany do gazu propan butan. Nie wymaga butli z tlenem, gdyż potrzebny do spalania tlen pobiera z otoczenia poprzez otwory w końcowej części palnika.

Palnik gazowy na gaz propan- butan.

Palnik posiada w zestawie trzy różne końcówki, które można wymieniać w zależności od tego, co robimy. Na fotografii pokazano palnik z najmniejszą końcówka. Przy jej użyciu możemy dokonywać lutowania łańcuszków, drobnych napraw, montażowego lutowania pierścionka, topienia niewielkich ilości złota czy srebra. Końcówka średnia, może nam służyć do tych samych robót. Daje ona nieco większy płomień. Największa końcówka, może być używana jedynie do topienia surowca. Opisany palnik ma trzy zasadnicze wady. Po pierwsze, dość często wewnętrzna dysza o niewielkim otworze ulega zapchaniu.
Po drugie daje ona płomień o temperaturze około 1300ºC. co nie pozwala na przykład stopić platyny.
I po trzecie strumień płomienia jest niepomiernie duży w porównaniu z tym, jaki można uzyskiwać z palnika gazowo tlenowego. Jego zaletą jest, że wolniej oksyduje lutowany przedmiot. Gaz, propan butan, pobieramy albo z małej butli turystycznej albo z butli większej, dziesięcio litrowej.
Polerki w zakładzie złotniczym powinny posiadać silnik elektryczny o mocy nie mniejszej niż ½ KW i prędkość powyżej 3000 obrotów na minutę. Stosunkowo duża moc silnika gwarantuję nam możliwość nieprzerwanej, kilkugodzinnej pracy w ciągu dnia, bez obawy o przegrzanie silnika. Duża szybkość obrotów, zapewnia efektywność pracy. Bardzo pożądane jest, aby polerka posiadała obudowę z wbudowanym wyciągiem, jak na fotografii poniżej.

palnik z magazynkiemgazowym

Polerka z wyciągiem.

Ważne jest, aby otwory wyciągu były tak rozmieszczone żeby znajdowały się równolegle za szczotkami po ich założeniu na wale polerki. Pokazany typ polerki z wyciągiem posiada wymienny filtr, który należy od czasu do czasu, jeśli nie wymieniać, to przynajmniej czyścić.
Na osi silnika elektrycznego zakładane są stożkowe gwintowane wrzeciona, na które nakręcamy szczotki polerskie. Obie końcówki wrzecion maj różne gwinty, tak, aby szczotka podczas polerowania, obracająca się w kierunku na nas, zawsze się nakręcała na gwint, a nie odwrotnie. W przeciwnym razie będzie spadała z wrzeciona.
Polerując nawet na polerce z wyciągiem, narażeni jesteśmy na wdychanie pyłu, jaki powstaje podczas pracy. Pasty polerskie zawierają w swym składzie również tlenki ołowiu, dlatego warto także zaopatrzyć się w maski przeciwpyłowe. Polerowany na filcowych krążkach przedmiot ogrzewa się. Palce chronimy w takim przypadku używając kawałków skóry, lub zawijamy je płótnem lub bandażem.

Silnik i wrzeciono na szczotki polerskie

Silnik i stożkowa końcówka z gwintem. Dwie takie końcówki nakładane jako przedłużenie na wał silnika, umożliwiają szybką zmianę szczotek polerskich w trakcie polerowania wyrobów.
Pasta polerska.

Do wypolerowania biżuterii na wysoki połysk, oprócz polerki potrzebne są jeszcze odpowiednie szczotki polerskie, oraz pasty polerskie. Dotychczas przeważnie używano dwóch rodzajów past. Zieloną, chromową, do wstępnego polerowania i różową do polerowania końcowego.
Obecnie w sprzedaży znajduje się szerszy wybór past. Producenci zalecają używać następujących past polerskich.
Czerwoną do polerowania złota i srebra.
Zieloną do polerowania srebra, aluminium, brązu, metalu.
Białą do szybkiego polerowania stali chromu niklu, odlewów z brązu.
Fabulustre do polerowania na lustrzany połysk metali szlachetnych.
Zam do polerowania na wysoki połysk stali, chromu, niklu

Blanc White Bright polishing of silver.
Bleu Blue All-purpose compound for all types of metal.
Gris Gray Fine polishing of stainless steel.
Jaune Yellow For bright high polish of soft metals such as brass, bronze and copper.
Noir Black For final polishing of silver
Rouge Red The brightest shine for yellow gold. Also produces a brilliant shine on silver.
Vert Green Recommended for bright polishing of hard alloys such as platinum, white gold, chrome, chrome cobalt and stainless steel.
Vornex Orange Pre-polish cutting compound for all ferrous metals







Akcesoria do polerowania.
Polerowanie pierścionka rozpoczynamy w ren sposób, że na końcówki polerki zakładamy z jednej strony stożek filcowy z drugiej strony krążek i uruchamiamy silnik. Teraz smarujemy i stożek i krążek czerwoną pastą polerska i przestępujemy do polerowania wewnętrznej strony szyny pierścionka na obracającym się stożku filcowym. Po wypolerowaniu szyny wewnątrz, zaczynamy polerowanie zewnętrznych elementów pierścionka, szyny, oprawki, innych dostępnych części, poczym zatrzymujemy silnik i w miejsce filcowego krążka zakładamy szczotkę z twardego włosia.
Uruchamiamy ponownie silnik i do obracającej się szczotki przykładamy na moment tą samą czerwoną pastę polerską. Polerujemy następnie wszystkie te części pierścionka, które nie mogły być wypolerowane na krążku. Końcowe polerowanie odbywa się przy użyciu szczotek bawełnianych lub płóciennych i pasty fabulustre, która według mnie daje najlepszy połysk. Również preferuję szczotkę płócienną, która w odróżnieniu od bawełnianej nie zbija się i dłużej służy. Ze szczotek włosianych należy kupować tylko z twardym włosiem, gdyż tylko one zapewniają szybkie i skuteczne polerowanie.
W każdym zakładzie złotniczym gdzie dominowała ręczna wytwórczość, walcarka zajmowała niemal, że honorowe miejsce Do niej to przeważnie złotnik, jeśli wstawał od stołu, podchodził i brał za korbę, aby coś zwalcować. Dobrej jakości walcarka była chlubą zakładu i nierzadko przedmiotem pożądania innych złotników. Pojedyncze walcarki sprowadzano ze Szwajcarii, czasem Szwecji. Zamawiano w warsztatach ślusarskich modele o podobnej budowie. Z czasem zaczęto wytwarzać pojedyncze egzemplarze dla firm handlujących narzędziami jubilerskimi. Dobra walcarka musiała mieć przede wszystkim walce z wysoko gatunkowej stali tak, aby ich powierzchnia stale była równa i gładka i nie ulegała odkształceniu. Wyżłobienia umożliwiające wywalcowanie pręta o kwadratowym przekroju z mocno ściętymi narożnikami o średnicy od 3,5 mm. Do 0,9 mm. Dobór dobrej walcarki ma szczególne znaczenie dla pracy w warsztacie. Jej niemała cena zmusza do rozwagi podczas jej zakupu. Walcarki z napędem ręcznym wymagają sporego wysiłku w trakcie walcowania. Powinny mieć solidną podstawę zamocowaną nierzadko do podłogi lub też są mocowane do ciężkich stołów warsztatowych

Narzędzia cz. 3

One Response “NARZĘDZIA cz. 2” →
  1. Dzien dobry, a co Pan sadzi o palniku wodorotlenowym HOH ?

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: